| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Om de waarheid en het recht. Bloemlezing uit de humanistische geschriften.
|
|
 |
Lorenzo , Valla |
| |
Vertaald, ingeleid en van een nawoord voorzien door Marc Van der Poel. Groningen, Historische Uitgeverij- 1998 |
|
| |
De Historische Uitgeverij publiceert de laatste jaren heerlijke teksten. Zo zijn er de vertalingen van Lysias, Vico, Gorgias en Epicurus maar ook het prestigieuze project van de Aristoteles-vertaling. Het voorliggende deeltje bevat teksten van de humanist en retoricus Lorenzo Valla (1407-1457). Valla was een buitengewoon veelzijdig geleerde en veelschrijver. Zijn hoofdopdracht was het humanistische ideaal van de integratie van de Latinitas of de Romeins-westerse maatschappij met de nieuwtestamentische waarden.
Het oude christendom vormde hierbij een belangrijke inspiratiebron. De meest bekende tekst die hier in vertaling wordt aangeboden is Het pleidooi tegen de schenking van Constantijn. De Donatio Constantini is het vervalste document waarin Constantijn aan paus Silvester het bestuur en het wettelijke gezag over de stad Rome, alle gewesten in Italië en het westelijke gedeelte van het Romeinse rijk zou hebben geschonken. De politieke implicaties van de tekst zijn duidelijk: ze vormt de grondslag voor de pauselijke aanspraken op wereldlijk gezag. In een schitterend retorisch betoog betwist Valla de authenticiteit van de tekst. Zo bevat het eerste gedeelte drie fictieve redevoeringen die gelegd worden in de mond van de bloedverwanten van Constantijn, van de Romeinse burgers en de senaat en tenslotte van paus Silvester zelf. De andere gedeeltes behandelen de historische argumentatie, het tekstkritisch onderzoek en een schets van de situatie van het pausdom in meer recentelijke tijden. Het Pleidooi lokte dan ook verschillende reacties uit. Het belang van deze tekst is niet zozeer historisch of wetenschappelijk — de tekst bevat tekortkomingen — maar moreel en vooral esthetisch.
In een tweede tekst, Het voorwoord van de biografie van Ferdinand I, plaatst Valla de geschiedschrijving boven de wijsbegeerte en de poëzie. De verschillende voorwoorden tot de Elegantiae golden in de Renaissance als klassieke manifesten van het humanisme. Valla beargumenteert er de centrale rol van het Latijn. Hij steunt in deze tekst de cultuurpolitiek van het Vaticaan. De laatste tekst is een Openingsrede van het academische jaar. Opnieuw brengt hij hier op schitterende wijze zijn visie op het Latijn naar voren. Dit boek verdient een plaats in de bibliotheekkast van elke literatuurminnaar.
|
|
| |
Luc Anckaert |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
