| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Sabbatsrust voor een zondagskind. Over `Der Stern der Erlösung' van Franz Rosenzweig. |
|
 |
Adri Sevenster |
| |
Baarn, Agora- 1998 |
|
| |
Naast zijn studie over Hegel, schreef Franz Rosenzweig één groot werk, veel korte geschriften, een uitvoerige correspondentie en dagboekliteratuur, een geannoteerde vertaling van de gedichten van Jehuda Halevi en, samen met Buber, een vertaling van de Schrift. Zijn hoofdwerk Der Stern der Erlösung, geniet geen ruime bekendheid maar bekleedt een cruciale plaats in de ontwikkeling van het dialogische denken.
Rosenzweig schreef dit boek op het keerpunt van de idealistische systematiek en existentialistische wijsbegeerte. Het boek vormde hierdoor het eindpunt van het Deutsche Judentum en de aanvang van het dialogische denken. In dit werk stelt Rosenzweig een relationele visie op de werkelijkheid centraal. De schepping, de openbaring en de verlossing duiden de verschillende relaties aan tussen God, wereld en mens. Deze thematiek vormt het hart van het boek. Ze wordt voorafgegaan door een hypothetische beschrijving van het autonome bestaan van God, wereld en mens die als werkelijkheidsgestalten oprijzen op de achtergrond van de mogelijkheid van een nihilistisch universum. De relationaliteit van de werkelijkheid wordt voltooid door een eschatologische visie op de waarheid die zich op verschillende wijzen manifesteert in het jodendom en het christendom.
Sevenster wil op het complexe denken van Rosenzweig een inleiding aanbieden. Zijn tekst is ontstaan uit een jarenlange lectuur van de Stern in een studiegroep. Deze origine tekent het karakter van de tekst. Het is een begeleidende leeswijzer die materiaal aanreikt om de toegang tot de Stern te vergemakkelijken. Een eerste gedeelte bevat boeiende informatie over de ontstaansgeschiedenis: de incubatieperiode van Rosenzweigs denken, zijn dissertatie over Hegel en de kennisname met Schelling, de contacten met Rosenstock, de correspondentie, de oorlogservaring ...
Het tweede gedeelte is een analyse van de Stern. De belangrijkste elementen uit Rosenzweigs gedachtengang worden telkens beknopt gepresenteerd. Over bepaalde detailkwesties of interpretaties kan worden gediscussieerd. Van een inleidende tekst kan men ook geen uitvoerige discussies met de toch wel omvangrijke secundaire literatuur verwachten. Als leeswijzer kan het boek geslaagd heten. Een laatste bemerking voor wie na lectuur van dit boek de tekst van Rosenzweig zou willen lezen: Sevenster vermeldt dat er momenteel aan een Nederlandse vertaling van de Stern wordt gewerkt. Dit initiatief verdient bemoediging en respect.
|
|
| |
Luc Anckaert |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
