| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Welzijn en verzakelijking. Ethiek, welzijnswerk en de actuele politieke cultuur. |
|
 |
Jaap Gruppelaar en Hub Zwart (red.), |
| |
Best, Damon- 1998 |
|
| |
Voorliggende bundel is de neerslag van een cursus Ethiek in het welzijnswerk die het Centrum voor Ethiek Katholieke Universiteit Nijmegen (CEKUN) op verzoek van enkel welzijnsorganisaties verzorgde. Zoals de titel aanduidt, worden er thema's behandeld die betrekking hebben op politieke en culturele veranderingen die direct of indirect het welzijnswerk raken. Paul van Tongeren gaat in een eerste bijdrage in op de problematiek van multiculturaliteit, identiteit en tolerantie. Op lucide wijze analyseert hij de paradoxen van het gangbare tolerantiebegrip en het daarmee samenhangende gevaar van onverschilligheid. Als alternatief beschrijft hij tolerantie als het uithouden van problematische tegenstellingen.
De volgende bijdragen gaan in op het paradoxale karakter van het hedendaagse `liberale' maatschappelijk bestel, dat ook weerspiegeld wordt in de problematiek van het welzijnswerk. Jaap Gruppelaar verdedigt dit bestel dat burgers beschermt tegen machtsaanspraken zowel van de overheid als van burgers onderling. Hub Zwart is kritischer en betoogt dat het liberalisme ondanks zijn pleidooi voor individuele vrijheid feitelijk gepaard gaat met aanpassingsdwang. De doelstelling van algehele participatie van burgers bewerkstelligt feitelijke uitsluiting van hele bevolkingsgroepen. En een overheid die voortdurend beweert te willen terugtreden gaat zich feitelijk met steeds meer aspecten van ons bestaan bemoeien. Kees Klop stelt dat het liberalisme het individu wil bevrijden, maar in feite nieuwe vormen van afhankelijkheid schept. Individualisering kent als tegenhanger een proces van collectivering in grotere, meer anonieme, verbanden. Hij presenteert een christelijk geďnspireerd gemeenschapsdenken als alternatief.
Twee bijdragen gaan in op de problematiek van de loyaliteit. Voor de welzijnswerker stelt zich geregeld een conflict tussen loyaliteit ten aanzien van de organisatie enerzijds en deze ten aanzien van de doelgroep anderzijds. De toenemende verzakelijking van het welzijnswerk verscherpt deze problematiek. Hub Zwart laat zien hoe het loyaliteitsmodel en het contractmodel als concurrerende vormen van menselijke interactie elkaar wederzijds aanvullen en corrigeren. Anton Simons gaat vooral in op de positie van de derde ten opzichte van een loyaliteitsverhouding. De mogelijkheid van uitsluiting van deze derde bepaalt de ethische grens van die verhouding. In die zin is loyaliteit altijd dubbel en meerduidig.
Paul van Tongeren gaat tenslotte in op de vraag naar de zin van het welzijnswerk. Hij behandelt enkele betekenissen van het begrip `zin' en wil duidelijk maken dat `zin' niet samenvalt met `nut'. De zinvraag kan niet van buitenaf gesteld en beantwoord worden. “Nadenken over de zin van welzijnswerk zal moeten bestaan in een bezinning op die activiteit van binnen uit. De ethiek, als onderdeel van de filosofie, is bedoeld om daarbij te helpen.” (p. 120) Zo verwoordt de slotzin het opzet van een bundel die enkele interessante en toegankelijke bijdragen bevat over relevante thema's, lezenswaard voor welzijnswerkers.
|
|
| |
Jef Peeters |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
