| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Je geld of je leven. De geldwereld tegen het volk.
|
|
 |
Eric Toussaint |
| |
Brussel, VUB-Press- 1998 |
|
| |
De laatste tijd gaan er meer en meer stemmen op die op basis van een nuchtere analyse van de feiten de neoliberale dogma's die de huidige economische mondialisering bepalen — onder andere vrij kapitaalverkeer en vrijhandel — fundamenteel in vraag stellen. Een analyse van het fenomeen van de financiarisering van de wereldeconomie, met de steeds grotere rol die de aandelenmarkten en de institutionele beleggers daarin spelen, toont hoe het financieel kapitaal vandaag parasiteert op de economische en sociale orde. De kloof tussen het Noorden en het Zuiden blijft groeien, en ook binnen de landen groeit de kloof tussen arm en rijk. Om maar enkele cijfers te noemen: volgens de UNDP (ontwikkelingsorganisatie van de Verenigde Naties) is de ongelijkheidsverhouding op het vlak van de inkomens op wereldschaal verdubbeld tussen 1960 en 1990.
De rijkste 20 procent verdienen minstens twee keer meer dan de armste 20 procent. Eén van de fundamentele oorzaken daarvan is het schuldmechanisme dat de voortdurende transfer van arm naar rijk in stand houdt — en dat speelt zowel internationaal als binnenlands. De UNDP berekende bijvoorbeeld dat de ontwikkelingslanden in de jaren tachtig viermaal zoveel rente betaalden op hun kredieten als de rijke landen. Het is dan niet te verwonderen dat ook het verzet tegen de neoliberale orde groeit. Niet-gouvernementele organisaties slaan internationaal de handen in elkaar om het tij te keren. Zo loopt op dit moment al in 50 landen de petitie Jubilee 2000, die pleit voor schuldverlichting voor alle armste landen en voor kwijtschelding van de `onbetaalbare schulden' in 2000. Op 19 juni aanstaande wil men 22 miljoen handtekeningen overhandigen op de G8-top in Keulen. In Vlaanderen wordt deze actie getrokken door Broederlijk Delen, met de steun van een pluralistische waaier aan organisaties. In die brede steun is het overtuigingswerk dat gedurende de voorbije jaren door het in 1990 opgerichte KODEWES (Komité voor de opheffing van de derdewereldschuld) verricht werd niet te onderschatten.
Niet te onderschatten is ook het studiewerk dat KODEWES ter onderbouwing van dergelijke acties geleverd heeft. Dat studiewerk resulteerde na vele eerdere publicaties in het voorliggende boek van KODEWES-voorzitter Eric Toussaint. Het brengt een heldere analyse van de neoliberale mondialisering vanuit het perspectief van de derde wereld. De financiële mondialisering, de schuldencrisis van de derde wereld, de rol van internationale instellingen als IMF en Wereldbank, de structurele aanpassingsprogramma's, alsook een aantal gevalstudies (Argentinië, Mexico, Algerije, Rwanda) en de Aziatische crisis komen aan bod. Belangrijk is dat Toussaint ook de neoliberale ideologie van de zogezegde `onafwendbaarheid' van van de huidige mondialisering analyseert. Deze mondialisering is namelijk geen louter economisch proces, maar werd sterk bevorderd door een bewuste neoliberale `politiek' van de rijke landen. De deregulering van de kapitaalmarkten bijvoorbeeld is het gevolg van het gevoerde beleid, en is dus geen fatum. Het komt er nu op aan dit beleid via politieke actie te keren en opnieuw te richten op menselijke behoeftenbevrediging. Toussaint geeft daarvoor enkele denkpistes aan, en pleit voor een mondiale bundeling van de tegenkrachten. Voor wie meer zicht op de problematiek van de derdewereldschuld wil krijgen, en zeker voor wie eraan twijfelt de Jubilee 2000-petitie te ondertekenen, is dit boek aanbevolen lectuur.
|
|
| |
Jef Peeters |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
