| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Zinvol seksueel leven onderweg. Concrete probleemvelden en belevingswijzen. |
|
 |
Roger Burggraeve |
| |
Acco, Leuven/Amersfoort- 1992 |
|
| |
Tegen de achtergrond van deze integraal relationele en christelijk geïnspireerde ethische horizon worden in het tweede boekdeel verschillende manieren van omgaan met seksualiteit aangepakt en uitgewerkt. In een psychogenetische ontvouwing van de seksuele ontwikkeling komen de vele positieve groeimogelijkheden en kansen tot probleemvorming en misbruik aan bod van seksuele zelfontdekking en masturbatie bij puber en adolescent, heteroseksuele en homoseksuele relatievorming en partnerkeuze, intiem seksueel gedrag onder jongeren in losse en ‘losvaste’ relaties, erotiek en seksualiteit in de verkering, heteroseksueel ongehuwd samenwonen van jongvolwassenen, liefde en seksualiteitsbeleving in het huwelijk, verantwoord ouderschap en de daarmee verbonden vraag naar de vruchtbaarheidsregelende methode.
In een inleidend hoofdstuk zet de auteur het ethisch model neer dat gestalte geeft aan zijn educatief-pastorale bekommernis en dat fungeert als rode draad doorheen de structuur en uitwerking van elk van de volgende zeven hoofdstukken. Vertrekkend vanuit de concrete realiteit die inzichtelijk wordt door de inbreng van de menswetenschappen, wordt gepeild naar de complexiteit van de subjectieve motivaties die betekenis kunnen geven aan het (seksueel) gedrag. Naast deze, gedeeltelijk onbewuste, subjectieve onderbouw dringt zich de vraag op naar de objectieve draagwijdte van een gedrag of belevingswijze. Het antwoord hierop wordt tevens gekleurd door de optie voor de integraal relationele visie waaraan de mens als wil-tot-zingeving gestalte kan geven in expressieve gebaren. De spanning die zo ontstaat tussen het ‘menselijk wenselijke’ als fundamentele gezindheid en het ‘daadwerkelijk gerealiseerde’ wordt positief aangegrepen als een onvermoede groeikans om de eigen singuliere situatie telkens weer op te tillen tot een ethische uitdaging die streeft naar het ‘best menselijk mogelijke’.
De behandeling van de concrete probleemvelden en levenswijzen start in het tweede hoofdstuk. Dit schetst naast de groeicontext van de seksueel (her-)ontwakende puber ook de vele kansen en on-kansen van lichaamsverkenning en masturbatie die de adolescent op weg kunnen zetten naar een integrale seksuele zelfbeleving. Ook de masturbatie bij de volwassen gehuwde, niet-gehuwde of niet-meer-gehuwde komen aan bod. In het derde hoofdstuk leren we hoe de puber via kameraadschap en vriendschap langzaam een verhoogde belangstelling voor de potentiële rijkdom van de seksuele ander aan de dag legt. We krijgen een duidelijker zicht op diverse relatievormen, psychische mechanismen en groeimomenten die de rijping van een diepgaande ethische partnerkeuze vooraf gaan en mogelijk maken.
Het vierde hoofdstuk biedt naast een genuanceerde verkenning en verklaring van de homoseksuele relatievorming en levenswijze, een gebalanceerde maatschappijkritische benadering die verschillende vooroordelen tegenover homoseksuelen aan de kaak stelt en een veelbelovend perspectief opent voor de erkenning van homoseksualiteit als positieve mogelijkheid tot ‘zinvol seksueel leven onderweg’.
Het vijfde hoofdstuk gaat grondig in op de emotionele, psychosociale, relationele en medische aspecten van intiem seksueel gedrag onder adolescenten. Een louter negatieve en preventieve houding wordt overschreden door het aanbieden van realistische, maar appellerende groeiopgaven op relationeel en specifiek seksueel vlak.
Het zesde hoofdstuk grijpt de rijping en de ordening van het verlangen aan om de groeiende erotische en seksuele intimiteit tijdens de verkering in te kaderen in de kwaliteit van de liefdesrelatie. De groei naar een integraal levensengagement leeft van een expressieve seksuele cultuur die op haar beurt een genuanceerde houding tegenover premaritale seksuele intimiteiten mogelijk maakt.
In het zevende hoofdstuk wordt het veelvormig en veelzinnig fenomeen van het ongehuwd samenwonen van heteroseksuele jongvolwassenen uitgebreid belicht en gedifferentieerd volgens persoonlijke betrokkenheid, toekomstengagement en relatietype. In confrontatie met het integraal- relationeel perspectief worden verschillende groei-opgaven geformuleerd, en dit zowel wat de relationele inzet als de sociale integratie betreft.
Het achtste hoofdstuk trekt de groei-ethische perspectieven die het ganse boek kleuren door tot in het huwelijksengagement en de vragen rond vruchtbaarheid. Eerder dan een eindstation van de liefde, is het levensverbond tussen gehuwden een nieuw begin dat hen oproept tot verdere groei in relationele en seksuele intimiteit. De cultivering van hun echtelijke verbondenheid helpt gehuwden groeien in liefdesbekwaamheid en biedt optimale kansen voor de verwezenlijking van een edelmoedig en verantwoord ouderschap, hierbij geholpen door een gewetensvolle beslissing rond vruchtbaarheidsregelende methodes en eventueel artificiële procreatieve technieken (of medisch geassisteerde bevruchting).
Dit ruim en diepgaand basis- en naslagwerk combineert wetenschappelijke bevindingen, onder andere uit psychologie, sociologie en seksuologie met een integraal-persoonlijk en integraal-relationeel ethisch appèl dat open staat voor de meerzinnige realiteit. Zowel het gave als opgave-karakter van de seksuele beleving worden onderstreept in dit moedig en bemoedigend pleidooi voor een groei-ethiek die ‘het gebroken riet niet wil breken’ maar oproept tot een verantwoordelijk op weg gaan met als inzet een bevrijdend en deugddoend seksueel leven. Dankzij de wetenschappelijke onderbouw en de uitgebreide aandacht voor levensechte concreetheid zal dit ethisch bewogen dubbelwerk voor velen dan ook een betrouwbare gids zijn voor ‘zinvol seksueel leven onderweg’. |
|
| |
Ilse Cornu |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
