| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
|
Kleinere Werken. Geschriften uit de periode 1784 tot 1795.
|
|
 |
Immanuel KANT |
| |
Ingeleid, vertaald en geannoteerd door B. DELFGAAUW, Agora/Pelckmans, Kampen/Kapellen- 2000 |
|
| |
Na de voltooiing van zijn hoofdwerk Kritik der reinen Vernunft, waarin Kant de mogelijkheidsvoorwaarden, de structuur en tevens de grenzen van de theoretische kenmogelijkheden van de mens onderzocht had, publiceerde de filosoof uit Königsbergen een aantal kortere teksten die voornamelijk te maken hadden met geschiedenisfilosofie, ethiek en politiek. In dezelfde periode verschenen ook zijn twee andere kritieken.
De kortere teksten waren bestemd voor een ruimer publiek. Een aantal van deze teksten werden door Delfgaauw vertaald en uitgegeven in de reeks Agora Editie. Nu worden ze opnieuw gepresenteerd in één band. Elke tekst wordt uitvoerig ingeleid. De bundel opent met twee teksten over de betekenis van het denken: Wat is verlichting? en Wat betekent zich oriënteren in het denken? Waar de eerste tekst een (bekende) reflectie bevat over het belang van het zelfstandig denken, stelt de tweede, diepergravende tekst de vraag waardoor het denken zich kan laten oriënteren wanneer het zich buigt over het bovenzinnelijke.
In verband met de betekenis van de geschiedenis is er de belangrijke Idee voor een algemene geschiedenis waarin de beroemde gedachten staan over de vooruitgang die gestuwd wordt door het antagonisme en de `gezellige ongezelligheid' die de mens brengt tot de uitbouw van een nationale en internationale maatschappelijke en politieke inrichting waarbinnen de menselijke aanleg tot ontplooiing kan komen. Na twee ons inziens minder interessante teksten over begin en einde van de geschiedenis, is er de zeer boeiende tekst over de verhouding van theorie en praktijk en de tekst over de eeuwige vrede.
De ethiek kan een leidraad zijn voor de ontwikkeling van de politiek. Uiteindelijk staat de realisatie van een vredevolle samenleving voor ogen. De twee laatste teksten, samen met Idee, zijn zeer inspirerend voor wie heden ten dage over de nieuwe uitdagingen van de globaliseringsprocessen wil nadenken.
Kant overstijgt het nationalisme van de politiek om een wereldburgerschap voor te bereiden. Ondanks de waardevolle inleidingen en het toegankelijke karakter van de selectie teksten (in vergelijking met de grote kritieken) veronderstelt de lectuur wel enige vertrouwdheid met het kantiaanse denken. |
|
| |
Luc Anckaert |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
