| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Vrijheid in Vlaanderen. Een getuigenis, |
|
 |
J. DE MAERE |
| |
Uitgeverij Pelckmans, Kapellen- 1999 |
|
| |
In Vrijheid in Vlaanderen gaat J. De Maere uit van de volgende paradox: langs de ene kant is de Vlaming zeer gelukkig, in de betekenis van: welvarend en vrij. Aan de andere kant is diezelfde Vlaming een rasechte kankeraar die op alles kritiek heeft, zelf geen bijzonder bevrijde indruk maakt en eigenlijk ook aan anderen weinig vrijheid gunt. De Maere hoopt deze paradox te kunnen verhelderen in de drie delen die zijn boek telt.
In een eerste deel poogt de auteur een precisering van het begrip vrijheid te geven. In deel twee wijst hij het christendom en het socialisme als motoren of generatoren van vrijheid aan. Een combinatie van beide bevrijdende krachten geeft in zijn ogen nog de beste garantie voor een vrije samenleving.
In deze twee delen gaat De Maere ervan uit dat een naïeve, optimistische omgang met het woord vrijheid onmogelijk geworden is. Het woord is immers te zeer gecontamineerd door het veelvuldige misbruik waaraan het ten prooi viel onder verknechtende regimes, zoals het nazisme en het communisme, maar ook het meedogenloze liberalisme.
In het derde deel tenslotte toetst De Maere zijn vrijheidsbegrip aan een aantal elementen uit de Vlaamse realiteit. Het boek heeft een sterk pamfletachtig karakter. Om de lezer echt te kunnen boeien, ontbreken nauwkeurigere analyses die de vrijheidproblematiek in al zijn complexiteit tegenwoordig stellen. Te vaak poneert de auteur vage algemeenheden zodat het boek als het ware wegzinkt in een algemene vaagheid. Te vaak ook schijnt de auteur zich niet bewust van de moeilijkheden die hij zelf in het leven roept. Zo is zijn precisering van het vrijheidsbegrip oerchristelijk, maar gebruikt hij deze duiding om aan te tonen dat het christendom een bevrijdend karakter heeft.
Alhoewel De Maere beweert te beseffen dat de maakbaarheid van de samenleving niet vanzelfsprekend is, gaat hij daar toch complexloos van uit. De universaliteit van de christelijke boodschap, het wegwuiven van bezwaren omtrent de algemene geldigheid van de mensenrechten, de gelijkschakeling van bezit met vrijheid: De Maere poneert zijn stellingen wel, maar motiveert en argumenteert nauwelijks of niet. Als de auteur in zijn inleiding zegt dat zijn werk geen wetenschappelijke aanspraken maakt, kunnen we dat alleen beamen, maar zijn opmerking dat het onvergeeflijk zou zijn om in deze materie niet te getuigen, willen we met klem tegenspreken. |
|
| |
Stef Leemen |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
