| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Werken met waarden. Levenskunst en maatschappelijke betrokkenheid in de 21e eeuw. |
|
 |
Marco OOSTDIJK (red.), |
| |
Amsterdam, Humanistisch Verbond, Boom- 2000 |
|
| |
Men bepleit vaak verdraagzaam pluralisme als dekmantel voor onverschilligheid. Het humanisme nodigt ons echter uit om niet alleen de eigen levenskwaliteit te verbeteren, maar ook die van onze buren, dorpsgenoten, en verder – de wereld is één groot dorp geworden. De auteur koppelt levenskunst aan maatschappelijke betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Dat is geen gemakkelijke opdracht, en daarom gaat het Humanistisch Verbond ervan uit dat er dringend een maatschappelijk debat moet gevoerd worden over de verantwoordelijkheden van de kritische burger. Het Humanistisch Verbond heeft Marco Oostdijk gevraagd om op basis van 21 interviews ook 21 agendapunten te distilleren voor dat debat.
De 21 agendapunten bestrijken een ruime waaier van maatschappelijke uitdagingen: op het wereldniveau (universele rechten, bevolkingsomvang) en op het lokale niveau (veiligheid op straat, zorg delen voor zijn naasten), van de kwaliteit van de zorg tot een waardige behandeling van dieren, met verwijzingen naar de economie, de technische evolutie, de culturele identiteit en de levensbeschouwelijke vorming. Onthaasting, (wereld-) burgerschap, levenskwaliteit en menswaardigheid zijn daarbij steeds de uitgangspunten.
Vele actuele problemen worden zo aangekaart, maar spijtig genoeg worden weinig elementen aangereikt om creatieve oplossingen te vinden. Het is ook niet de bedoeling om in zo'n kort bestek omvattende oplossingen voor de grote maatschappelijke uitdagingen te formuleren, maar soms heeft de lezer het gevoel dat die agendapunten op een meer visionaire manier hadden kunnen worden geformuleerd. Dat is wellicht deels te wijten aan de afkeer voor een inhoudelijke discussie over het goede leven, afkeer die in stand wordt gehouden door een nogal eenzijdig streven naar “autonomie”, zoals dit in agendapunt 18 (Opvoeden) tot uiting komt: “Het dilemma voor ouders wordt: bevorderen we de individuele groei van ons kind naar ons eigen ideaal of leren we het zich aan te passen aan de sociale omgeving? Hoever mogen we gaan in het overdragen van onze eigen normen en waarden?” (blz. 64)
Naast de inleiding van die agendapunten bevat het boekje ook stukken over het humanisme als bewuste levensbeschouwing, het humanisme als universele morele basis, en het humanisme als beweging – een moreel progressieve beweging. Die beschouwingen nemen zelfs meer bladzijden in beslag dan de inhoudelijke bespreking van de agendapunten, waardoor de lezer soms de indruk krijgt dat dit boekje eerder een manifest van de humanistische beweging is dan een vernieuwende en door humanistische waarden genspireerde kijk op de maatschappelijke evoluties. Deze indruk is toch niet volledig terecht, want een reeks bekende (Nederlandse) figuren werden gevraagd om te reageren op de voorliggende agenda punten, zodat er ook ruimte is gemaakt voor kritische stemmen. Als het debat zo wordt gevoerd, dan is dit boekje een mooie aanzet daartoe.
|
|
| |
Stephan Cludts |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
