| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Gesprekken over het einde der tijden, Umberto Eco, Stephen Jay Gould, Jean-Claude Carrière, Jean Delumeau |
|
 |
Catherine Davidin, Frédéric Lenoir en Jean-Philippe de Tonnac. |
| |
Boom, Amsterdam- 1999 |
|
| |
Het einde van het millennium was de aanleiding voor heel wat publicaties die hetzij de voorbije duizend jaar onder één of ander aspect bestudeerden, hetzij in de toekomst probeerden te kijken. Daarbij hoorden ook doemscenario's die bij een bepaald publiek wel gretig aftrek vonden, maar allerminst tot een algemene paniek leidden. Slechts weinig mensen waren echt bang voor de overgang naar 2000. Zij die dat wel waren, vreesden vooral de millenniumbom die wereldwijd computers onbruikbaar zou maken. Hoe arbitrair zo'n datum ook is, toch is hij interessant, al is het maar als een gelegenheid om met interessante mensen een gesprek aan te gaan over verleden en toekomst en hun visie daarop.
Drie journalisten trokken in 1998 op pad om met vier geleerden te spreken over de betekenis van dat jaar 2000 en het begrip `einde der tijden'. Tegelijk legden ze hun ook het vraagstuk van de tijd op zich voor. Elk van de vier ondervraagden werd bovendien uitvoerig ondervraagd over zijn visie op onze tijd en wat zij als bedreigend of beloftevol zagen. Het gaat om de overbekende semioticus en schrijver Umberto Eco, de paleontoloog Stephen Jay Gould, de dramaturg, scenarist en oriëntalist Jean-Claude Carrière en de godsdiensthistoricus Jean Delumeau.
Umberto Eco laat in het gesprek zijn enorme eruditie blijken, maar maakt een erg zelfgenoegzame indruk. In feite herhaalt hij slechts wat hij al in zovele gesprekken en interviews heeft gezegd. Het gesprek met Stephen Jay Gould is veruit het interessantste. Door zijn brede en relativerende kijk op kalenderkwesties en tijdperceptie biedt hij een verfrissend kijk op het jaar 2000 en het belang van de menselijke geschiedenis. Met Jean-Claude Carrière gaat het gesprek o.a. over de toepasbaarheid van Indische mythologische kaders op het westers fin-de- sièclegevoel. Jean Delumeau krijgt de kans om over de betekenis van de christelijke apocalyptiek het daarbij horende gevoel van angst te spreken.
De interviews zijn constructies. Iedere auteur heeft de kans gekregen om de gesprekken met de anderen te lezen. Zo konden zij reageren op wat de anderen zeiden. Als dit al aanleiding heeft gegeven tot discussie, dan is daar in het boek weinig of niets van te merken. Als ze op elkaar reageren, is dat enkel om elkaar instemmend aan te halen of elkaars eruditie te prijzen. In welke mate dit het resultaat is van een redactionele ingreep is niet duidelijk. Op het einde van het boek staan de `conclusies' die elk van de vier geïnterviewden uit deze gesprekken afleidde.
Gesprekken over het einde der tijden is af en toe interessante lectuur, maar zowel door inhoud als vorm heeft een dergelijk boek slechts een beperkte houdbaarheid. |
|
| |
Stef Leemen |
|
| Andere Boekbesprekingen |
|
|
|
