| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Maart - Nummer : 1/2006 |
| |
| Het liberale gelijkwaardigheidsstreven |
| Bart Pattyn |
| |
Pagina : 1 - 2 |
|
| |
Het aantal volksvertegenwoordigers en senatoren die voorstellen tot wetswijzigingen hebben verdedigd om een kind niet meer uitsluitend de familienaam van de vader te geven, is niet meer op één hand te tellen. In de voorbije jaren werd er herhaaldelijk voor gepleit om een dubbele familienaam te geven en werd stevig gedebatteerd over de volgorde van die namen. Zet men eerst de naam van de vader, eerst de naam van de moeder, laat men de vrije keuze of kiest men voor een alfabetische volgorde?
Sommige politici hebben er voor gepleit uitsluitend de naam van de moeder te geven, of om de vader en de moeder zelf over de familienaam te laten beslissen. Het waren voornamelijk vrouwen die op het debat aanstuurden: Els van Weert, Annelies Storms, Sabine de Bethune, Daila Douifi, Fientje Moerman, Laurette Onkelincx, Karine Lalieux, Colette Burgeon… Dat men uitsluitend de naam van de vader geeft aan een kind wordt door veel vrouwen als discriminerend, patriarchaal en achterhaald beschouwd.
Toon Vandevelde neemt het in dit nummer op voor de naam van de vader. Wie voorstander is van een wetswijziging en niet de moeite neemt om zijn bijdrage te lezen, zal zijn ideeën als conservatief en antifeministisch afdoen. Wie zich wel die moeite getroost, zal daar wellicht niet meer zo zeker van zijn. Het is weinig waarschijnlijk dat zijn argumenten, als ze al worden opgemerkt, het politieke debat zullen beïnvloeden. Vergelijkingen over wat nog niet is gerealiseerd met wat gangbaar is, vallen bij gedreven mensen vaak in het voordeel uit van wat nog niet is gerealiseerd, omdat wensen die nog geen werkelijkheid zijn geworden alleen die fouten vertonen die men ze wil toeschrijven.
Ook de bijdrage van Jelle Zeedijk loopt het risico als conservatief te worden gebrandmerkt omdat het een bezinning betreft over de meerwaarde van een goede manier van muziek beluisteren. We leven in een liberale maatschappelijke verstandhouding waar snel wordt ingehakt op elke verdediging van intrinsieke morele of esthetische kwaliteit, wellicht omdat gevreesd wordt dat de bevestiging van intrinsieke kwaliteitsverschillen aanleiding zal geven tot hiërarchie en misprijzen.
Net zoals wordt gevreesd dat ‘de naam van de vader’ ongelijkheid bestendigt, vreest men dat het bevestigen van morele en esthetische kwaliteitsverschillen aanleiding zullen geven tot waarderingsverschillen. Er zou een onderscheid kunnen worden gemaakt tussen burgers met een juiste en burgers met een onjuiste luisterhouding... Dat soort waarderingsonderscheid stoot heel wat burgers tegen de borst, niet omdat ze er feitelijk van overtuigd zijn dat er geen esthetische kwaliteitsverschillen bestaan, maar omdat ze vinden dat je het niet kan maken medeburgers het gevoel te geven dat ze met iets minderwaardigs bezig zijn.
De meest handige oplossing om dit probleem te tackelen is, suggereren dat er over muziekvoorkeuren niet objectief te discussiëren valt; dat het zoiets betreft als geuren en kleuren waarvan de waardering een zuiver subjectief karakter heeft. Het betreft een heel diep ingesleten liberale gewoonte om zich voor te stellen dat zaken die in het maatschappelijk leven aanleiding zouden kunnen geven tot conflicten, tot de private ruimte behoren waar ze ongestoord moeten kunnen worden beleefd zonder dat ze mogen worden aangegrepen om in het publieke leven een verschil te maken. De liberale karakterisering van zaken als privaat of als publiek, of als subjectief of als objectief kan worden beschouwd als een strategie om conflicten te neutraliseren.
Vandaag maken we de crisis van deze liberale strategie mee. Er zijn grote groepen in onze wereldgemeenschap die dat onderscheid niet accepteren en dat in felle protesten laten blijken. Ze vinden religie zo belangrijk dat ze religie wél beschouwen als een publieke zaak. Ze vinden dat je het grote gelijk in de publieke ruimte niet mag relativeren en dus niet belachelijk mag maken; dat er wél zoiets bestaat als onvoorwaardelijk en door iedereen te respecteren waarden… Wie de liberale uitgangspunten als natuurlijk ervaart zal die oprisping beschouwen als fanatiek en onvolwassen, maar vergist zich wellicht.
Ook de liberale classificatie is een contingente constructie waarvan de geldigheid niet teruggaat op onvervreemdbare natuurlijke rechten. De enige manier waarop we de liberale strategie om het sociale verkeer conflictvrij te regelen, kunnen verdedigen is wijzen op de menselijkheid van het systeem. Als het liberale denkmodel wordt opgedrongen als een dogma en als het bestaan van publiek relevante morele en esthetische verschillen wordt miskend, riskeert men enkel tot de onrustwekkende internationale polarisering bij te dragen. Het liberale denkmodel is ontstaan als een reactie op de onverkwikkelijke godsdienstoorlogen en nationale conflicten die Europa hebben geteisterd. Of dat model zich zal kunnen handhaven hangt af van het feit of men de menselijkheid ervan zal kunnen aantonen. Omdat de liberale visie op internationaal vlak gepaard gaat met militair machtsvertoon en het vrijwaren van economische belangen, is de kans dat mensen zich zullen laten overtuigen door de menselijkheid van het liberale denkpatroon, niet vanzelfsprekend.
Zoals u merkt verschijnt Ethische Perspectieven in een nieuw kleedje. Met een grotere letter en een goed in de hand liggend formaat hopen we dat het leescomfort verhoogt. De inhoud blijft echter onveranderd. Net zoals in de voorbije vijftien jaar brengen we ethisch relevante bijdragen over maatschappelijk relevante thema’s en communiceren we het nieuws van de verschillende onderzoekscentra. Op die manier hopen we te blijven bijdragen tot de kritische reflectie op onze moderne samenleving.
|
|
 43,95 Kb |
|
|
|
|
Recentste uitgave
23 (2013) 1 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
