| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Juni - Nummer : 2/2007 |
| |
| Regimewissel en rechtvaardige oorlog |
| Michael Walzer |
| |
Pagina : 81 - 91 |
|
| |
Vorig jaar werd het einde herdacht van de Tweede Wereldoorlog. Dit einde was ook het begin van een regimewissel en van de democratisering in Duitsland. In juli 1945 bevestigden de Geallieerden in Potsdam dat het hun ernst was met de democratisering. De Britten gaven er een mooi voorbeeld van wat democratie betekent.
Terwijl de conferentie aan de gang was, werden er in Groot-Brittannië verkiezingen gehouden. Winston Churchill, de onbetwiste leider van het land in oorlogstijd, leed een verkiezingnederlaag en werd meteen vervangen door Clement Atlee, de leider van de Labour partij.
Stalin moet wel even vreemd opgekeken hebben van dit staaltje van democratie op haar best: de oppositie had de mogelijkheid om een machtige leider uit te dagen en te verslaan. Dat is de ultieme test voor elke democratische constitutie.
De politieke wederopbouw van Duitsland betekende een inspanning – tenminste in de zones die onder de controle vielen van de westerse mogendheden – om het de Duitsers mogelijk te maken ook dergelijke momenten te beleven. Het is belangrijk hierbij op te merken dat het om het herstel van de democratie ging, niet om een creatio ex nihilo.
Twaalf jaar daarvoor bestond de Weimar republiek immers nog, en de vroegere politieke partijen zoals de christen-democraten en de sociaal-democraten werden snel heropgericht. Om deze (en ook om andere redenen) is Duitsland - in tegenstelling tot wat soms beweerd wordt - geen goed voorbeeld voor wat de Amerikanen nu in Irak proberen te doen.
Niettemin was wat in Duitsland gebeurde een herstel van een vroegere situatie door middel van geweld; dit herstel was het gevolg van een militaire overwinning en van een militaire bezetting. Dat doet dan ook de vraag rijzen of democratisering door middel van geweld gerechtvaardigd kan worden. Of, geformuleerd in de taal van de debatten zoals ze nu gevoerd worden: Is een 'regimewissel' een geoorloofde reden om ten oorlog te trekken? |
|
 276,94 Kb |
|
|
|
|
Recentste uitgave
23 (2013) 1 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
