| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| September - Nummer : 3/2011 |
| |
| Fatale interventies |
| Bart Pattyn |
| |
Pagina : 258 - 269 |
|
| |
Omdat filosofische bevindingen zelden gebaseerd zijn op empirisch onderzoek, neemt men soms aan dat filosoferen een gratuit karakter heeft: enkel harde wetenschap zou aanleiding geven tot betrouwbare, nuttige en cumulatieve kennis. Die impliciete overtuiging bedreigt het statuut van filosofie. Het is in die zin noodzakelijk de meerwaarde van filosofie te laten blijken. Het komt er daarbij op aan om, zoals Arnold Burms herhaaldelijk heeft gedaan, te tonen dat we ons vanuit een empirisch perspectief weinig of geen rekenschap kunnen geven van betekenissen die mensen nauw aan het hart liggen. Proefondervindelijk onderzoek is een goede strategie om ons van de accuraatheid van sommige hypothesen te vergewissen, maar het is een strategie die slechts toepasbaar is in een smal segment van wat ons aangaat. Het is daarom niet overbodig te investeren in het lezen, redeneren en discussiëren over geschiedenis, kunst, religie en moraal. Het eenzijdig vertrouwen in wetenschappelijke expertise en het verschralen van brede reflectie geeft trouwens aanleiding tot tal van onverstandige en kortzichtige beslissingen.
Ook al is het geen wetenschap, toch heeft filosofie geen gratuit karakter. Er bestaan binnen dit kennisdomein vereisten waaraan interventies verwacht worden te voldoen. Men kan bijvoorbeeld niet zinvol filosoferen zonder rekening te houden met perspectieven die in eerdere discussies fataal zijn gebleken voor overtuigingen waarvan men ongewaarschuwd spontaan zou uitgaan. Wie dergelijke kritische perspectieven links laat liggen veroordeelt zichzelf tot het inspiratieloos herhalen van stellingen die eerder vakkundig werden weerlegd.
Het is om die reden verstandig om als filosoof rekening te houden met de interventies van Arnold Burms. Al lijken die interventies bescheiden, ze halen heel wat gangbare overtuigingen onderuit en dwingen ons om op een alternatieve manier verder te denken. Voor de overzichtelijkheid beperk ik me tot het bespreken van twee basisuitgangspunten waarop Burms verschillende van dergelijke interventies heeft geënt. Ik omschrijf ze in eigen bewoording met geen andere bedoeling dan ze enigszins te verduidelijken, wat impliceert dat ik technisch jargon en exegetische referenties achterwege zal laten. |
|
|
|
|
Recentste uitgave
22 (2012) 3 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
