| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| September - Nummer : 3/1994 |
| |
| Hoger Instituut voor de Wijsbegeerte - KU Leuven : 'Ethiek en sublimatie' |
| Mia Vaerman |
| |
Pagina : 136 - 139 |
|
| |
P. MOYAERT, Ethiek en sublimatie. Over de Ethiek van de psychoanalyse van Jacques Lacan, Nijmegen, Sun, 1994, 228 p.
In ‘Ethiek en sublimatie’ herformuleert Paul Moyaert de obscure begrippen en gedachten van Jacques Lacan tot een helder(der) betoog. Daarmee tekent hij meteen een opmerkelijke ethiek uit, maakt hij komaf met een aantal gangbare misvattingen en schrikt hij ons op met een paar controversiële ideeën.
Uitgangspunt is de psychoanalyse, en meer bepaald Lacans opvatting van het onbewuste en van het primaire lustprincipe. Freud toonde dat het ik niet alleen bewuste maar ook onbewuste handelingen stelt. De algemene opvatting hierbij is dat het bewuste ik niet precies kan zeggen waarom het iets doet maar dat het onbewuste dat wel weet. Lacan stelt nu dat het onbewuste dat ook niet weet. Het bewuste verlangt, het denkt zijn niet-weten te kunnen opheffen en het probeert de opaciteit van zijn handelen als iets tijdelijks te beschouwen. Maar voor Lacan wijst het onbewuste juist op de onophefbare onmogelijkheid ervan. Elke verklaring van ons doen en laten komt uiteindelijk uit op een niet te verklaren grond.
Uit het primaire lustprincipe van Freud leidt Lacan anderzijds af dat de mens niet alleen door iets wordt aangetrokken omdat en voor zover het goed voor hem is. Het aangename en het onaangename zijn geen natuurlijke grenzen van zijn strevingen. Wel integendeel: de lust kan tot vernietiging van het ik-subject leiden. De overgave aan het genot sluit het risico in van een destructieve grenzeloosheid. Lust kan leiden tot pijn. Freud toont met zijn lustprincipe, aldus Lacan, dat het genot ernaar streeft onze verlangens van allerhande grenzen los te maken, ook die van het aangename. Het is tegen de achtergrond van die oneindigheid en vanuit de idee van het onbewuste dat volgens Lacan (Moyaert) de ethiek moet worden begrepen. |
|
 85,29 Kb |
|
|
|
|
Recentste uitgave
23 (2013) 1 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
