| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| April - Nummer : 1/1999 |
| |
| Duurzame ontwikkeling of duurzame levenswijze? |
| Jef Peeters |
| |
Pagina : 16 - 27 |
|
| |
De vraag naar duurzame ontwikkeling is een complex maatschappelijk vraagstuk. Er is evenwel een tendens om duurzame ontwikkeling simplificerend te herleiden tot de vraag naar verhoging van eco-efficintie. Wanneer men duurzame ontwikkeling uitsluitend in verband brengt met milieuvriendelijke technische innovaties, lijkt men ernstig afbreuk te doen aan de complexiteit van het probleem.
Een eerste indicatie daarvoor kan uit het volgende voorbeeld gemakkelijk worden afgeleid. Iedereen weet dat op het vlak van het autorijden technische ontwikkelingen hebben geleid tot de verhoging van energie-efficintie. Het positieve resultaat van deze toename gaat echter helemaal verloren door het stijgend aantal autokilometers of, anders uitgedrukt, door de stijgende mobiliteit in onze samenleving en door de wijze waarop mensen die mobiliteit willen realiseren. Ik wil hier geenszins beweren dat efficiëntiewinst niet belangrijk zou zijn. Maar op één of andere manier lijken ook volumemaatregelen noodzakelijk. Dat vraagt echter om interferentie in de mobiliteitsvraag en in de daarmee verbonden keuzen. Dit voorbeeld confronteert ons onmiddellijk met culturele vraagstukken betreffende levenswijze en levensstijl. Een belangrijk element van een cultuur bestaat juist in haar behoefteninterpretaties, haar culturele modellen van een `goed leven' en de opvattingen over mens, samenleving en natuur die daaraan ten grondslag liggen.
Voor het begrip duurzame ontwikkeling wil ik nu argumenteren dat het erin geïmpliceerde ontwikkelingsbegrip in zijn gangbare interpretaties een Westerse stempel draagt. Het is veelal verbonden met de idee dat er een objectieve noodzaak is de economie te laten groeien om aan alle menselijke behoeften te voldoen. Deze behoefteninterpretatie kan zeker geen universele geldigheid claimen. Omdat deze interpretatie bij ons echter zo vanzelfsprekend is wanneer maatschappelijke vragen en problemen worden geanalyseerd, definieert ook de gangbare wetenschappelijk-technologische ontwikkeling zich binnen dit kader. Vandaar mijn stelling dat technologische ontwikkelingen op zich er nooit in zullen slagen het vraagstuk van duurzame ontwikkeling afdoende te beantwoorden, als niet ook op cultureel vlak een aantal fundamentele veranderingen plaatsgrijpen.
Vooral de tegenstellingen tussen Noord en Zuid stellen de problematiek van duurzame ontwikkeling als een mondiale opgave scherp. Het zijn vooral ook wetenschappers en denkers die vanuit het Noord-Zuidvraagstuk naar duurzame ontwikkeling kijken die de vragen naar de cultuur, of naar de levenswijze naar voren schuiven en trachten te doordenken. Voor deze uiteenzetting laat ik mij door hen inspireren.
|
|
 192,78 Kb |
|
|
|
|
Recentste uitgave
23 (2013) 1 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
