| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Juli - Nummer : 2/1999 |
| |
| Ethische discussies over het multiculturalisme |
| Gerrit Steunebrink |
| |
Pagina : 127 - 129 |
|
| |
Onlangs verscheen in de CEKUN Boekenreeks nummer 3, met de titel Multiculturalisme, onder redactie van Jaap Gruppelaar en Jean-Pierre Wils (uitg. Damon, 1998). Eerder waren een aantal bijdragen van dit boek verschenen in een speciale uitgave van het Duitse tijdschrift Ethik und Unterricht onder de titel Multikulturalität. Traum-Alptraum-Wirklichkeit. Aan de Nederlandse uitgave is een overzichtsartikel toegevoegd van Marianne Waldekker, en is de bijdrage van Gerrit Steunebrink, `Modernität als eine gemeinschaftliche Aufgabe. Ein Philosoph in der Türkei', vervangen door een artikel over mensenrechten. Enkele bijdragen verschenen reeds elders.
De bijdragen vallen uiteen in theoretische en op de Nederlandse praktijk toegesneden artikelen. De theoretische bijdragen komen van zeer verschillende auteurs, maar zijn goed te plaatsen binnen de kaders van het denken over multiculturalisme. Zo worden in de bijdragen van Annette Kopetzki en Pim Valkenberg discussies gevoerd rond het differentiedenken, waarin de ander als ander wordt gesteld. Vervolgens wordt dit denken geconfronteerd met de hermeneutiek, die uitgaat van de mogelijkheid van het verstaan van de ander. Hiermee weet het differentiedenken niet goed raad, omdat de ander in dit hermeneutische verstaan van zijn andersheid kan worden ontdaan. Deze confrontatie brengt beide auteurs tot tussenposities. Kopetzki komt vanuit de geschiedenis van de Duitse romantische hermeneutiek uit bij de noodzaak van een relatieve differentie.
Valkenberg is door Levinas geïnspireerd, maar komt uiteindelijk uit bij een positie waarbij de gemeenschappelijkheid van het `ik' en `jij' wordt benadrukt.
In een aantal bijdragen wordt vervolgens ingegaan op de discussie rond liberalisme en communitarisme. Jaap Gruppelaar en Inigo Bocken verdedigen het liberalisme als een noodzakelijke politieke optie in de ontmoeting der culturen. Gruppelaar verwijt de communitaristen inconsequent te zijn wanneer zij erkenning vragen voor culturen in hun verscheidenheid, maar tegelijk de politieke dimensie van deze vraag verdonkeremanen. Het probleem van de communitaire cultuuropvatting is dat culturen nooit handelingssubjecten kunnen zijn. Bocken sluit hierbij aan en meent dat multiculturaliteit nooit politiek geïnstitutionaliseerd kan worden, omdat multiculturaliteit reeds een eigenschap van iedere cultuur als zodanig is, die in een liberaal politiek model geëxploreerd kan worden. Het artikel van Gerrit Steunebrink over de universaliseerbaarheid van mensenrechten heeft een soortgelijke strekking wanneer het betoogt dat elke cultuur vanuit zichzelf bij de mensenrechten uit kan komen, die bovenal moeten worden opgevat als liberale grondrechten. De `communitaristische' reacties van niet-westerse culturen bieden hiervoor uiteindelijk geen alternatief maar, evenals in het Westen overigens, een nadere invulling.
|
|
 106,65 Kb |
|
|
|
|
Recentste uitgave
23 (2013) 1 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
