| |
 |
| Ethische Perspectieven |
|
| Oktober - December - Nummer : 3-4/1999 |
| |
| Bijeenkomst: Het belasten van excessieve financiële speculatie
Tobin Hood |
| Luc Van Liedekerke |
| |
Pagina : 221 - 225 |
|
| |
Op vrijdag 22 oktober had in Antwerpen (UFSIA), een bijeenkomst plaats onder de titel `Het belasten van excessieve financiële speculatie'. Inrichters waren, het Centrum voor Ethiek (UFSIA) en CIDSE (Coopération Internationale pour le Développement et la Solidarité), een in Brussel gevestigde NGO met oecumenische achtergrond, die zich toelegt op lobbywerk rondom thema's die derdewereldvraagstukken aanbelangen. De deelnemerslijst bestond uit academici, NGO's, vertegenwoordigers van internationale organisaties (Verenigde Naties, Europese Gemeenschap, UNCTAD) en van het Vaticaan. Het thema van de dag was de zogenaamde Tobin taks.
Toen in het begin van de jaren 70 het Bretton Woods systeem definitief instortte en de wereld overstapte van een systeem van vaste naar vlottende wisselkoersen, lanceerde James Tobin — een latere Nobelprijslaureaat — de idee om financiële stromen extra te belasten. Bij elke omzetting van de ene munt naar de andere (bijvoorbeeld Belgische frank naar dollar), zou een bepaald percentage van het omgezette bedrag als een belasting dienen uitgekeerd te worden aan een nationale of internationale overheid. Tobin wou op die manier kortetermijn kapitaalbewegingen, die vaak een speculatief karakter dragen, afremmen. Naar Tobins aanvoelen diende het gedrag van de belegger fundamenteel te wijzigen, in de zin dat die belegger snelle, speculatieve winst zou omruilen voor investeringen met een lange termijn karakter, die meestal meer in de lijn liggen van het algemeen economisch wenselijke.
Tobins voorstel werd in financiële en in academische kringen erg koel onthaald, maar verdween tegelijk nooit helemaal. Bij elke nieuwe financiële crisis — en dat waren er nogal wat — was er wel iemand die de idee terug naar voren schoof. Na de diep snijdende crisis in Azië was er zelfs enige politieke beweging merkbaar. In verschillende landen (Canada, Finland), hebben parlementen gestemd vóór de introductie van een Tobin-taks, en hun regeringen ertoe gedwongen om deze belasting op de internationale scene te verdedigen. Op initiatief van Le Monde Diplomatique, werden in meerdere landen comités opgericht, die onder de naam ATTAC, actief lobbyen voor de introductie van de Tobin-taks. Met name in Frankrijk, is deze ATTAC uitgegroeid tot een volksbeweging en populaire verzetshaard tegen een al te liberale markteconomie. In het kielzog van deze initiatieven hebben een aantal bestaande NGO's het thema van speculatieve kapitaalstromen opgenomen in hun lobbyplatform, wat ertoe geleid heeft dat de Tobin taks ook internationale organisaties, die meer en meer openstaan voor NGO's, bereikt heeft.
Belangstelling genoeg dus voor deze conferentie, maar toch werd de deelnemerslijst bewust beperkt gehouden. Het was de bedoeling om met een groep van experts diepgaand te discussiëren over de technische en politieke haalbaarheid van een Tobin-taks of een van zijn varianten. Na een algemene sessie werd de vergadering dan ook opgesplitst in een commissie technici en een commissie politici, die later op de dag aan elkaar verslag uitbrachten. Tot een volledige consesnsus kwamen de verschillende groepen weliswaar niet, maar er tekenden zich wel enkele duidelijke krachtlijnen af.
|
|
 108,54 Kb |
|
|
|
|
Recentste uitgave
23 (2013) 1 |
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
